در دنیای AI چه کنم؟

چپ و راست نگاه می کنی می بینی همه چی داره با AI ساخته می شه. نوشته، عکس، فیلم، حتی توی پیام تسلیت و تبریک هم می بینی خیلی از متن ها شبیه AI نوشته شدن. نه اینکه خودم اصلا استفاده نکنم، منم استفاده می کنم توی همین پیام های تبریک و تسلیت هم استفاده می کنم، به هزار و یک دلیل. اولیش تنبلیه، نمی خام وقت بزارم فکر و مشغول کنم به یه متن که ده با هم چک ش کنم که ایا درسته، غلطه، منظور و می رسونه، بد ننوشته باشم، غلط املایی نداشته باشه، تهش یه دستور به AI می دی و متن و تحویل می گیری.

حالا من خیلی توی سوشال فعالیت ندارم، همون یه چسه متن و عکسی هم که می زارم، که بخش زیادیش هم به اسم خودم نیست و بخش زیاد ترش اصلا مخاطف نداره، اون صرفا یه نخود متنی که به اسم خودم و در معرض دید عموم می زارم هم دو تا لایک بیشتر، حال ادم و بهتر می کنه. حالا حساب که بیوفتم توی خط لایک گرفتن و کامنت گرفتن، معلومه می رم سراغ AI تا برام یه متن توپ بنویسه یا یه عکس خیلی طبیعی دربیاره!

حالا این وسط از کجا بفهمیم کدوم با AI هست و کدوم واقعی؟

اون زمان که بحث دیپ لرنینگ و دیپ فیک اومد توی فضای مجازی، شاید 4-5 سال پیش . قبل از کرونا فکر کنم بود، اینکه چهره ی یه فرد و می ندازن روی صورت یکی دیگه و انگاری شما داری با اون چهره ی فیک صحبت می کنی. یه فیلم از رابرت دنیرو اون موقع اومد بیرون، یعنی فیلم سینمایی، خب طرف رو به موته و صورت و چهره و فلانش مچاله شده اس، اما با همین Deep Fake تونسته بودن توی کل فیلم صورتش و عوض کنن. هرچند الان دیگه نیاز نیست اصلا خودش بازی کنه، هم می تونن یه بازیگر به جاش بزارن یا حتی صرفا به AI بگن این کارکتر فیلم و قراره فلانی بازی کنه، با تمام جزئیات صورتش و حرکاتش همه چی رو فیک می سازه . دیگه نیازی به انسان هم نیست.

توی بقیه موارد هم هست. می خای بری توی بیابون عکس یادگاری بگیری، با AI. می خای توی عکس لخت باشی، AI ، می خای با مرتازها عکس بگیری، AI .  می خای فلانی کنارت باشه، AI. یعنی هیچ چیز واقعی توی فضای مجازی نمونده. دیگه به شخصه نمی تونم به هیچ عکسی اعتماد کنم. هرچند توی فیلم ها هنوز باگ هایی هست. شاید باگ های فنی نه، اما باگ فلسفی می شه پیدا کرد و تشخیص داد. حالا فلسفی به اون معنا نه ولی شناخت عمیق انسانی، مثل اجتماعی، رفتار انسانی، به خصوص توی مواردی که تکرار می شن. شاید همین تکرار هست که باعث شده منم شناخت پیدا کنم ! یعنی جای من و ماشین عوض شده! من دارم یادگیری عمیق انجام می دم!

مثلا یه موردی بود دو سه ماه پیش، یه کلیپ مانند که یه بچه های دم در خونه اس، خرس بهش حمله می کنه و گربه ی خونه میاد ازش دفاع می کنه ! حدود شاید 7-8 تا فیلم دیگه هم بهش چسبونده بودن که مثلا گرگ حمله می کنه، خرس ها حمله می کنن، تمساح حمله می کنه ! همه توی محیط های مختلف، موجودات مختلف و دفاع های گربه ای !

چیزی که توی ذهن من – از من استفاده می کنم یا مشخصا تجربیات خودم و یادآوری کنم – از قبل مونده بود، فیلم های عجیب و غریبی بود که سال ها پیش از دعوای سگ و گربه دیده بودم! سگ خانگی و گربه ی خانگی. کسانی که سگ و گربه توی خونه دارن این و شاید بهتر درک کنن که رفتار گربه و سگ توی یه خونه چه طور می تونه باشه ! مثل برادر بزرگ و کوچیک که سگ شاید بتونی گربه رو نصف کنه! اما به خاطر اموزش و شرایط معمولا درگیری جدی با گربه نداره. خب این تصویر بوده و کنارش تصاویر مشابه دیگه! نه از شجاعت گربه، از بی پروا بودنش برای موجودات بزرگ تر از خودش . مثلا روی گاو بره بشینه.

حالا این پس زمینه، این فیلم ساخته شده با AI و باورپذیر کرد. اما تکرار ماجرا توی همون فیلم، با اینکه خیلی طبیعی درست شده بود. طبیعی نه به خاطر کیفیت بلکه به خاطر دید از دوربین مدار بسته. کیفیت کم، تصاویر کمی مات، جزئیات خیلی کم و رنگ ها که البته خوب در اومده بودن توی کیفیت کم. سناریوی تکراری یه چیزی رو غیر عادی نشون می داد. اولش که خب نفهمیدم. اما اینقدر توی اینستا دست به دست شده بود و حتی خود من هم فرستاده
بودمش، باعث شد که عمیق تر بهش نگاه کنم!

اینکه چرا باید یه بچه ی کوچیک که نمی تونه راه بره و یا حتی حرف بزنه، باید توی بالکن خونه، رو به خیابون، جنگل یا هر جای دیگه ای که ازش گرگ و خرس میاد بیرون، تنها نشسته باشه و بازی کنه ! در حالی که والدین در خونه هستن! اونم نه یک بار! این همه بار !!

اینجا بود که فهمیدم فیلم با AI ساخته شده. و البته بعدش هم کلی فیلم های حیوونی اومد بیرون که با sora ساخته شده بود. الان یادم اومد که یه مدت هم
شاید یک سال قبل، یه فیلمی اومد از دوربین دید در شب زمینی به تم سبز. از این دوربین ها که محیط بان ها می زارن توی طبیعت برای رصد حیوون ها و برکه ها . محل زندگی جک و جونورها. توی فیلم فکر کنم اول یه گرگ میاد رد می شه و پشت سرش یه آهو! کپشن هم این بود که اینا برای ما ادا بازی درمیارن وگرنه شب با هم می رن آن کار دیگر می کنن! خیلی فیلم عجیبی بود. اون موقع اصلا حدس هم نزدم که این ممکنه با AI درست شده باشه! هرچند اون موقع هنوز اینقدر فیلم سازی با AI مد نشده بود! بعد از اون فیلم خرس و بچه ها، از این فیلم های دید در شب هم زیاد شد که خب حدس !
زدم که اون فیلم هم احتمالا با AI ساخته شده باشه.

چیزی که باعث شد بیام این مطلب و بنویسم، چند هفته پیش یه مطلب خوندم از اینکه 40 درصد از محتوای تولید شده در نت توسط AI درست می شه، حالا نمی دونم منظورش از محتوا شامل متن هم می شه یا نه، ولی در مجموع چیز عجیب و ترسناکی می تونه باشه !

اینطوری که AI میاد نت و نگاه می کنه، هم از نظر موضوع جذاب و هم از نظر نوع تولید محتوا، بعد میاد بر اساس اینها محتوای جدید تولید می کنه. اگر 100 هم مثل هم ننویسن، ولی همون 1 درصد تغییر و تولید چیز جدید، یعنی اینکه یه AI یه محتوا تولید می کنه، AI بعدی یه بخشی از تولید محتواش و از اون می گیره، سومی از اولی و دومی الگو می گیره، و همینطور که پیش بره، هر هوشی برای هوش های دیگه تولید محتوا می کنه !

حالا مصرف کننده در معرض تولیداتی هست که نظرات و ترجیحات انسانی نیست ! بلکه در یک لوپ چرخشی بین AIهای مختلف تولید می شه ! وقتی انسانی تولید محتوا نکنه، یا تعداد انسانی هایی که تولید محتوا می کنن کم بشه، پس چیزی که باز تولید می شه ترجیحات ماشینی هست ! حالا اینا رو بزارید
کنار ربات هایی که اقدام به لایک و ریشیر پست ها و عکس ها و فیلم ها می کنن ! اکانتی رو در نظر بگیرید که با یه عکس چهره ی آدم در پوزیشن های مختلف! همایش های مختلف! با طرفدارانی از تمام کشورها! عکس هم داره حتی از چهره های مردم اون منطقه کنار خودش و توی مراسماتش و چیزهای دیگه ! با حرف های عمیق فلسفی ! داره تولیدات فلسفی انجام می ده ! خب پیروانی هم پیدا می کنه! یه مطلبی هم تولید می کنه، ماشین های
دیگه هم از روی اون تولیداتی در تاییدش منتشر می کنن! تا الان ندیدم ماشین های تولید محتوا به صورت عمومی مطلب مخالف منتشر کنن! همه موافق و بسط دهنده و تکمیل کننده! و اون طرف اکانت های ماشین شروع می کنن به لایک کردن و شیر کردن این مطلب!

یک مشت انسان بدبختیم که داریم مطالب ماشینی می خونیم ! حالا حساب کن فرهنگ ایجاد می شه، هنجار شکل می گیره، طرز تفکر داره رشد پیدا می کنه، ذهنیت ایجاد می شه ! مثلا ذهنیت اینکه یه AI ساخته بشه با دسترسی نامحدود، خودکنترلی، محاسبه گر، با روابط عمومی، قابلیت ترمیم و ساخت و گسترش. فیلم های علمی تخیلی در این زمینه زیاده! مثل فیلم Transcendence تعالی ! با بازی جانی دپ عزیز.

اون موقع شاید تصورش سخت بود اما الان با چیزهایی که می بینیم و می خونیم به نظر خیلی دور از واقعیت نیست که داریم به شدت تاثیر می پذیریم! می شه در ادامه تخیلات و تصوراتی هم با شرایط موجود داشت ولی فعلا تا همین جا کافیه !